IRCICA’DAN YİNE SAHASINDA BİR İLK: TATAR TARİH VE MEDENİYETİ
IRCICA’nın girişimleriyle Tatarların tarihi ve medeniyeti sahasında İngilizce olarak yapılan ilk kapsamlı araştırma, İKT Genel Sekreteri İhsanoğlu, Tataristan Eski Cumhurbaşkanı Shaimiev ve IRCICA Genel Direktörü Halit Eren’in katılımlarıyla Tataristan’ın başkenti Kazan’da düzenlenen törenle bilim dünyasına tanıtıldı.
IRCICA ile Tataristan Bilimler Akademisi, Ş. Mercani Enstitüsü’nün uzun yıllar süren ortak çalışmasının ürünü olan ve IRCICA tarafından yayınlanan Tatar Tarih ve Medeniyeti isimli çalışma, İslam Konferansı Teşkilatı Genel Sekreteri Prof. Ekmeleddin İhsanoğlu, Tataristan Eski Cumhurbaşkanı Mintimer Shaimiev, Moskova Büyükelçisi Aydın Sezgin, Kazan Başkonsolosu Ahmet Ergin ve IRCICA Genel Direktörü Dr. Halit Eren ve çok sayıda akademisyen/tarihçinin katılımıyla Tataristan’ın başkenti Kazan’da 20 Ekim 2010’da saat 15.00’te düzenlenen törenle bilim dünyasına tanıtıldı. Program öncesinde Volga-Ural bölgesinde İslam'ın ilk dönemine ilişkin tarihi kalıntıların bulunduğu Tataristan’ın Bulgar şehrine giden IRCICA Genel Direktörü Eren ve İKT Genel Sekreteri İhsanoğlu, Shaimiev ile tarihi abideler, camiler, minareler ve Bulgar Hanlığı sarayının kalıntılarının bulunduğu bölgeyi havadan inceledi. Daha sonra tarihi kalıntıların restorasyonunun devam ettiği ve cami inşaatlarının sürdüğü Bulgar kentine inen heyet bir süre bölgede incelemelerde bulundu. Bölgedeki projelerin İKT ve IRCICA tarafından 10 yıldan bu yana desteklendiğini belirten İhsanoğlu ve Eren, desteğin bundan sonra da süreceğini söyledi.
Kitabın tanıtımda konuşan Shaimiev, Tataristan Tarih ve Medeniyeti kitabıyla Tatar halkının kendi tarihlerini tanıyarak öz benliklerini kazanmaya başlayacaklarını söyledi. Etkinlik kapsamında ayrıca Tatar kültür ve medeniyetine katkılarından dolayı İhsanoğlu’na "Tataristan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi tarafından Fahri Üye Diploması ve Halit Eren’e Kazan Devlet Üniversitesi tarafından Fahri Doktora verildi.
Kitabın hazırlanma ve neşredilme serüveninden bahseden IRCICA Genel Direktörü Dr. Halit Eren, İlk yıllarından itibaren, tarihte İslam coğrafyasının entelektüel derinlik ve saflık anlamında en önemli bölgelerinden olan Volga-Ural’da İslam kültürel mirasının korunması ve yayılması hususunda azami ölçüde hassasiyet gösteren IRCICA’nın, 90’lı yılların sonlarında bölge hükûmetleri ile ortaklaşa bir çalışma başlattığını ve akademik ve entelektüel çevrelerin ilgisini Volga-Ural bölgesi halklarını birleştiren medeniyet ve kültür sahasındaki bağlara yönlendirmeye gayret ettiğini söyledi. Dr. Eren, bu çerçevede Volga-Ural Bölgesinde İslam Medeniyeti Sempozyum serisinin ilkinin 2001 yılında Kazan’da gerçekleştirildiğini, 2005, 2008 yıllarında ikincisi ve üçüncüsü gerçekleştirilen kongrenin nihayet dördüncüsünün 2010 yılı Ekim ayında Ufa’da büyük bir katılımla başarılı bir şekilde neticelendirildiğini ifade etti. Bu çalışmalara ek olarak 2 Şubat 2007 tarihinde dönemin Tataristan Cumhurbaşkanı M. Shaimiev’in IRCICA’yı teşriflerinin, IRCICA ile Tataristan hükûmeti ve kültür kurumları arasında yeni bir işbirliği dönemini başlattığını hatırlatan Eren, bu kapsamda Kazan şehrinin kuruluşunun bininci yıldönümünde Kur’ân-ı Kerim’in Kazan nüshasının tıpkıbasımı yapıldığını ve yine bu işbirliği kapsamında ilk defa İngilizce olarak Tatar tarih ve medeniyeti alanında kaynak teşkil edecek bir eserin araştırmacı, akademisyen ve tarihçilerin dikkatine sunulması fikri ortaya çıktığını anlattıktan sonra sözlerine şöyle devam etti: “IRCICA ile Tataristan Bilimler Akademisi, Ş. Mercani Enstitüsü’nün ortak çalışması olarak başlatılan bu proje kapsamında eser hazırlanırken Tataristan’dan ve sair coğrafyalardan sahasının uzmanı bilimadamları birincil kaynaklar, arşiv malzemeleri ve görsel malzemeleri kullanarak kitabı oluşturacak bölümleri yazdılar. 700 sayfadan oluşan bu çalışma Prof. Usmanov ve Dr. Khakimov danışmanlığında, Dr. Damir Ishakov editörlüğünde hazırlandı.”
“Tarih; Tatar Toplumunda Sosyal Yapı ve İktisadî Gelişim ve Kültür olmak üzere üç ana bölümden oluşan eserde
Tarih başlığı altında, İslam Öncesi Dönem; Kuzey Avrasya’da İslam’ın Yayılması ve İlk Müslüman Devlet (10-13. Yüzyıllar); Coçidler ve İslamlaşmaları: Altınordu Döneminde İslam Kültürü; 15-16. Yüzyıllarda Müslüman Türk-Tatar Devletleri; Tatar Toplumunun Rusya Tarafından Kolonileştirilmesi ve Sonuçları (16-18. Yüzyıllar); Çöküşten İslami Uyanışa Kadar Rus İmparatorluğundaki Tatarlar Üzerinde Sömürge Politikasının Etkileri (18-19. Yüzyıllar); Tatarlarda Ceditçilik ve İslami Reform; Etno-kültürel Yapıdan Siyasi Millete; Sovyet Döneminde Tatarlar’da İslamiyet; Sovyet Sonrası Tataristan ve İslami Rönesansta Yeni Dalga;
Tatar Toplumunda Sosyal Yapı ve İktisadî Gelişim başlığı altında Geleneksel Tatar Ekonomisi: Modernleşme Süreci ve Yeni İktisadi İlişkilerin Tesisi; Sosyal Yapı ve Canlılık; Aile, Gelenek ve Törenler; Tatar Toplumunun Günlük Yaşamı: Geleneksel Bayram ve Törenler; Tatar Müslüman Cemaati: Kurumlar ve Faaliyetler; Rusya İmparatorluğunda Tatar Müslüman Cemaatinin Siyasi ve Hukuki Durumu;
Kültür başlığı altında ise Tatar Dili, Yazısı, Hat ve Şemailler; Elyazmaları ve Yazılı Kültür; Edebiyat; Folklor; Eğitim; Akademik Bilgi: Tataristan’da Milli-Akademik Bilimler; Sanat ve Zanaat: Mekanik Sanatlar; Mimari; Müzik ve Tiyatro; Milli Kitle İletişim Araçları bölümleri yer aldı. Tüm bu bölümlerle Tatar tarih ve medeniyetini bir bütün olarak değerlendirmek hedeflendi.”
Bilgi için 0212 2591742
